Vertriebsbüro in Frankreich

Ζούμε στους πρόποδες του Larzac εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια.
Από το 2010, το γραφείο μας «direktemang» βρίσκεται ακριβώς εκεί πάνω.

Το «LARZAC» ήταν ένας μύθος στη δεκαετία του ’70, συνδεδεμένο με μια περιοχή που, λόγω της απομόνωσης και της αγριότητάς της, μπορεί να συγκριθεί περισσότερο με το Schwäbische Alb. Επειδή όμως στο Λαρζάκ δεν ζουν Σουάβοι, αλλά Γάλλοι που απειλούνται από την επανάσταση, η ιστορία του δεν μπορεί να συγκριθεί με μια σουαβική φάρσα· αντίθετα, το 1999 η ιστορία του έγινε σοβαρή πραγματικότητα με την αποσυναρμολόγηση ενός McDonald’s στο Μιλάου.

Το Larzac, με υψόμετρο σχεδόν 800 μέτρων, είναι ένα από τα πολυάριθμα οροπέδια της νοτιοδυτικής Γαλλίας, περίπου 3 ώρες οδικώς από τη Βαρκελώνη. Εδώ ξεκινά η προφορά του κυλιόμενου ισπανικού «R». Το Μάιο, ορχιδέες εκπληκτικής ομορφιάς ανθίζουν κατά μήκος των δρόμων και στα πετρώδη λιβάδια, ενώ από εδώ προέρχεται το παγκοσμίου φήμης τυρί «Roquefort».
Οι ομιχλώδεις μέρες του Νοεμβρίου εν μέσω καλοκαιριού δεν είναι σπάνιες. Ούτε ο λαμπερός μπλε ουρανός σε έναν πεισματάρικο Φεβρουάριο. Καταιγίδες που σχηματίζονται σε δευτερόλεπτα μπορούν να διώξουν μια καλοκαιρινή ζέστη που διαρκεί εδώ και μέρες. Πιο γρήγορα από ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί, μια ψιλή βροχή μετατρέπεται σε χιόνι και, σε μια στιγμή, ακόμη και τα πρόβατα μπροστά από το γραφείο γλιστρούν στον παγωμένο πάγο.

Οι άνθρωποι της περιοχής είναι ιδιόρρυθμοι, κλειστοί, περήφανοι και εργατικοί. Τα ταλαντούχα παιδιά πήγαιναν παλαιότερα στη θεολογική σχολή του Ροντέζ, ενώ τα υπόλοιπα ακολουθούσαν, όπως πάντα, την οικογενειακή παράδοση, είτε ως βοσκοί, είτε ως αγροτικοί εργάτες, είτε στα κελάρια του Ροκφόρ, είτε, αν χρειαστεί, ως αλήτες στο «Grande Café» ή στο «Chez Albain».

Σήμερα όλα φαίνονται κάπως διαφορετικά. Ίσως βρει κανείς δουλειά στη γέφυρα του Μιλάου, στον τομέα του τουρισμού ή «κάτι ακόμα» στο Ροκφόρ.
Μόνο ένα πράγμα παραμένει το ίδιο: τελικά, όλοι χαίρονται όταν τα παιδιά και τα εγγόνια τους βρουν δουλειά στο μακρινό Παρίσι και έτσι τελειώνουν οι κακουχίες της φτωχής ζωής στο φτωχό διαμέρισμα του Αβερόν (τουλάχιστον για τη δική τους οικογένεια). Ως ενδιαφέρουσα παρατήρηση, αξίζει να σημειωθεί ότι το μεγαλύτερο μέρος των παρισινών μπιστρό ανήκει σε «μετανάστες» από το Αβερόν. Η τοπική κουζίνα της περιοχής έχει εξαιρετική φήμη, καθώς το σχεδόν ανέγγιχτο τοπίο προσφέρει προϊόντα πρώτης ανάγκης που έχουν πλέον μετατραπεί σε πολυτέλεια: μανιτάρια πορτσίνι, κάστανα, πρόβειο τυρί, αρνίσιο κρέας, μούρα του δάσους και κυνήγι.

Το οροπέδιο είναι εδώ και αιώνες έρημο από τους ανέμους. Δεν υπάρχουν δέντρα, μόνο χαμηλοί θάμνοι. Συνεπώς, δεν υπάρχει ούτε εύφορο έδαφος, μόνο πετρώδεις εκτάσεις. Τίποτα δεν προστατεύει, τίποτα δεν προστατεύεται. Ο άνεμος σφυρίζει στα αυτιά μας, μας φέρνει δάκρυα στα μάτια και οδηγεί κάθε ζωντανό πλάσμα στα στάβλα και στα σπίτια.

Όταν τη δεκαετία του ’70 η γαλλική κυβέρνηση αναζητούσε χώρους για στρατιωτικές ασκήσεις, σκέφτηκε αμέσως το Larzac. Μια εγκαταλελειμμένη περιοχή, της οποίας η γη συχνά ανήκε πλέον μόνο στα χέρια των παιδιών και των εγγονών, που ζούσαν μακριά, στις απομακρυσμένες μεγαλουπόλεις. Οι ντόπιοι αγρότες ζούσαν με το ζόρι, εξαρτώμενοι από τα μεγάλα γαλακτοκομεία της βιομηχανίας του Roquefort.
Έτσι το έβλεπαν οι διαδηλωτές της εποχής.
30 χρόνια μετά, το όραμά τους για μια ανεξάρτητη καλλιέργεια της γης είναι ορατό στην περιοχή και «διαθέσιμο προς πώληση» στα καταστήματα βιολογικών προϊόντων. Αλλά γι’ αυτό θα μιλήσουμε αργότερα.

Όπως συμβαίνει συχνά στη ζωή, υπήρχαν και τότε ορισμένοι αγρότες που δεν ήθελαν να ανεχθούν την επέκταση της ήδη υπάρχουσας στρατιωτικής ζώνης. Το κρατικό σχέδιο προέβλεπε ότι ολόκληρο το Larzac θα γινόταν στρατιωτική απαγορευμένη περιοχή. Δεν θα ήταν πλέον δυνατή η διέλευση από το «στρατόπεδο εκπαίδευσης του θανάτου» («champ d’entraînement pour la mort»), αλλά θα έπρεπε να «κάνει τον γύρο» από μακριά.
Ωστόσο, αυτό δεν ήταν το μεγαλύτερο πρόβλημα· πολύ χειρότερη ήταν η συνειδητοποίηση ότι μια φυσική περιοχή επρόκειτο να μετατραπεί σε ζώνη πολέμου.

Πριν προλάβουν να το συνειδητοποιήσουν οι κάτοικοι του χωριού La Cavalerie και ο υπόλοιπος πληθυσμός, το Παρίσι είχε ήδη αγοράσει αρκετή γη και είχε καταστεί ο κύριος και κύριος ιδιοκτήτης ενός ανέγγιχτου φυσικού περιβάλλοντος. Όχι, όμως, για να το διατηρήσει, αλλά για να το μετατρέψει σε ένα πολεμικό τοπίο.

Το 1971 ξεκίνησε η θρυλική κινητοποίηση, μια ουρά κομήτη του κινήματος του ’68. Εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στο Larzac, διανυκτέρευσαν σε σκηνές, έστησαν ένα χωριό διαμαρτυρίας και κατέλαβαν τη γη. Μέναν όσο είχαν χρήματα ή άδεια, ενώ κάποιοι παρέμειναν μέχρι να εδραιωθεί η αντίσταση. Στη Γερμανία συμμετείχαμε με ζήλο σε διαδηλώσεις για ένα «ελεύθερο Λαρζάκ». Ο σκληρός πυρήνας, οι «πάροικοι του Λαρζάκ», μας ενημέρωναν τακτικά σε βραδιές ενημέρωσης.
Εγώ ο ίδιος βρισκόμουν στο επίκεντρο των εξελίξεων, τότε στη Χαϊδελβέργη, αν και (για να είμαι ειλικρινής) δεν ήξερα πραγματικά πού ακριβώς βρίσκεται το Λαρζάκ. Στον τρόπο ζωής εκείνης της εποχής, η Νότια Γαλλία ήταν ένα μακρινό ταξίδι περιπέτειας.
Για τους απλούς οπαδούς όπως εμένα, η μοίρα είχε μάλλον ένα πιο έντονο σχέδιο στην άκρη της μανίκας της. Και έτσι κατέληξα εδώ, πιθανότατα το τελευταίο απομεινάρι της πρωτοβουλίας της Χαϊδελβέργης «Για ένα ελεύθερο Λαρζάκ».
Σύμφωνα με το σύνθημα του Λαρζάκ «Για μια ελεύθερη ζωή», για χρόνια παλεύαμε και αγωνιζόμασταν, επενδύσαμε τεράστια εμπιστοσύνη και εργατικό δυναμικό σε μια αυτόνομη ύπαρξη, καταφέραμε το άλμα προς την ελευθερία σε αυτό το ιδιόμορφο τοπίο με την ιδιόρρυθμη ιστορία του.

Ωστόσο, δεν ήμασταν οι μόνοι – η ιστορία συνεχίζεται:
Μέχρι την εγκατάλειψη του σχεδίου επέκτασης του στρατοπέδου το 1981, το γαλλικό κράτος είχε αγοράσει 6.300 εκτάρια γης, κατανεμημένα σε 12 δήμους. Εν τω μεταξύ, μετά από 10 χρόνια αγώνα, πολλοί από τους διαδηλωτές και τους αντιστασιακούς είχαν εγκατασταθεί μόνιμα στο Λαρζάκ, είχαν βρει δουλειά στο Μιγιό (όπως η Μισέλ Βινσέν, η οποία εργάζεται ως διευθύντρια της δημοτικής βιβλιοθήκης), μαζί με τους συναγωνιστές τους ίδρυσαν έναν συνεταιρισμό τυριών (όπως ο André Parentie, του οποίου το πρόβειο τυρί προσφέρεται ως σπεσιαλιτέ στα γερμανικά καταστήματα βιολογικών προϊόντων) ή ακόμη και έκαναν καριέρα στην ευρωπαϊκή πολιτική (όπως ο José Bové).
Μαζί με τους αγρότες που είχαν συμμετάσχει στην αντίσταση και τους καταληψίες (ή καλύτερα τους καταληψίες αγροκτημάτων) των εκτάσεων που είχαν αγοραστεί από το στρατό, ιδρύθηκε μια εταιρεία διαχείρισης (SCTL). Η συμφωνία έγινε μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις με το Υπουργείο Άμυνας και είχε χρονικό περιορισμό 30 ετών. Η προθεσμία αυτή έληξε το 2013 και παρατάθηκε χάρη στους «Λαρζακιανούς», οι οποίοι παραμένουν ενεργοί: «the show goes on» και το Λαρζάκ παραμένει ένα πρότυπο αναζωογόνησης και διατήρησης μιας μοναδικής περιοχής.
(Παρότι αυτό το παραδεισένιο μέρος βρίσκεται ακριβώς δίπλα στη γέφυρα υψηλής τεχνολογίας του Μιλάου, διασχίζεται από έναν αυτοκινητόδρομο και κατακλύζεται από τουρίστες.) Οι νέοι αγρότες μπορούν να νοικιάσουν ένα αγρόκτημα και να το διαχειρίζονται μέχρι τη συνταξιοδότησή τους. Στη συνέχεια, σε συνεργασία με το Προεδρείο των 85 Συνδεδεμένων, θα βρεθεί μια λύση για τη μετέπειτα περίοδο. Και αυτό προσπαθούν να το ρυθμίσουν.

Ο στόχος της 2ης εταιρείας (GFA), που προέκυψε από το κίνημα διαμαρτυρίας, ήταν η αγορά εκτάσεων, προκειμένου να τις «αρπάξουν από μπροστά από τη μύτη» του στρατού. Ακόμα και σήμερα αγοράζονται τακτικά νέες εκτάσεις (1.200 εκτάρια μέχρι στιγμής). Έτσι, προσφέρεται σε περισσότερους αγρότες η δυνατότητα να εγκατασταθούν στο Λαρζάκ χωρίς δική τους οικονομική επένδυση, αλλά και χωρίς ιδιοκτησία, καθώς κάθε νέα απόκτηση ανήκει επίσης στην κοινότητα.

Πολλά από τα αγροκτήματα έχουν πλέον μετατραπεί σε βιολογικά. Το τυροκομείο «Bergers du Larzac», που ανήκει στον σύλλογο, το επισκεφθήκαμε το 1993 μαζί με τον Hermann Beer και τον Bruno Schilcher και θέσαμε τα θεμέλια για μια μελλοντική συνεργασία. Σήμερα, το τυροκομείο είναι άμεσος γείτονάς μας.

Η ζωή στο Larzac έχει περάσει κάπως στη λήθη· οι τότε ακτιβιστές του Χαϊδελβέργου ίσως έχουν συνταξιοδοτηθεί ή έχουν μεταναστεύσει.
Αυτό που απέμεινε είναι ένας τρόπος ζωής που κατάφερε να επιβιώσει στον 21ο αιώνα. Η επέκταση σταμάτησε, ενώ το υπόλοιπο του Λαρζάκ αφέθηκε στους ντόπιους και στους διαμαρτυρόμενους. Το στρατόπεδο είναι σήμερα ένα ευρωπαϊκό στρατιωτικό στρατόπεδο εκπαίδευσης. Μερικές φορές ακούγονται ακόμα πυροβολισμοί εκεί ή τη νύχτα εκτοξεύονται φωτοβολίδες. Οι ντόπιοι, δηλαδή εμείς, μπορούμε να παρακολουθήσουμε, για παράδειγμα, μαθήματα γυμναστικής μέσα στο στρατόπεδο.
Η συνύπαρξη λειτουργεί.
Το ίδιο το εγχείρημα των αντιπολεμικών με συγκίνησε βαθιά, γιατί ζει, δημιουργεί ποιότητα ζωής και θέσεις εργασίας.
Χωρίς να το γνωρίζουν, οι πρώην Γερμανοί ακτιβιστές του Λαρζάκ αγοράζουν στο βιολογικό κατάστημα τα φρούτα και τα τυριά της εποχής των διαδηλώσεών τους και υποστηρίζουν έτσι, με έναν παλιομοδίτικο τρόπο, το έργο της νεολαίας τους.
Η γνώση αυτής της ιστορίας ίσως κάνει μερικούς από εμάς ικανοποιημένους και ευτυχισμένους, και αυτός είναι και ο σκοπός αυτού του κειμένου μιας πωλήτριας τυριών στο Λαρζάκ.